Energie
Apparaten
Veel huishoudelijke apparaten, zoals koelkast, diepvries, wasmachine, wasdroger, vaatwasser en kookplaat hebben tegenwoordig een energielabel. Een A-label geeft aan dat het apparaat het meest energiezuinig is. B, C, D en E labels zijn minder zuinig. Er zijn ook apparaten met een AA-label te koop. Deze apparaten zijn extra zuinig wat betreft energieverbruik.
Nieuwe apparaten verbruiken veel minder energie dan oude. Een twintig jaar oude koelkast gebruikt in het algemeen drie keer zoveel stroom als een nieuwe. Misschien is het dus het overwegen waard om een nieuwe aan te schaffen.
In veel huishoudens staat de temperatuur van koelkast en vriezer te laag ingesteld. Een temperatuur van 5 graden voor de koelkast en -18 graden voor de vriezer is koud genoeg.
Duurzame energie
Er zijn verschillende manieren om te kiezen voor duurzame energie:
Stadsverwarming
In het Utrechtse deel van Leidsche Rijn zijn alle woningen aangesloten op het stadsverwarmingsnet. Hierbij wordt gebruik gemaakt van restwarmte van de nabijgelegen elektriciteitscentrale. Zo wordt veel energie bespaard die normaal gesproken speciaal voor de verwarming van woningen opgewekt zou moeten worden. De restwarmte van de elektriciteitscentrale zou anders bovendien zomaar in het Amsterdam-Rijnkanaal worden geloosd.
Vloerverwarming en convectoren
Vloerverwarming wordt steeds vaker toegepast vanuit comfortoverwegingen. Vloerverwarming geeft gelijkmatige (stralings)warmte, geeft vanwege de relatief lage temperatuur weinig stofdwarreling en er zijn geen radiatoren nodig. Dat scheelt ruimte en radiatoren zijn vaak echte stofnesten.
Een convector zorgt voor warmte door luchtstroming. Convectoren geven de meeste warmte af door convectie. Ze bevatten dunne warmtewaterleidingen met daaromheen extra metalen lamellen die opgewarmde lucht in beweging brengen en door het vertrek verspreiden, en op die manier voor een groot deel convectiewarmte oftewel stromingswarmte zorgen. Dit in tegenstelling tot vloerverwarming, dat juist voor het grootste deel stralingswarmte produceert.
Isolatie
Een woning verliest warmte via de ramen, muren, het dak en de begane grondvloer. Isoleren bespaart energie en dus geld. Zie 'Materialen: verantwoord bouwmateriaal' voor verschillende soorten isolatiemateriaal.
Passieve zonne-energie
Het ontwerp van het Duurzaam Huis is gericht op het zuiden om optimaal gebruik te kunnen maken van zonne-energie.
De meest gebruikte vertrekken met de grootste warmtevraag liggen op het zuiden en maken zo, vooral in voor- en najaar, gebruik van gratis zonnewarmte. Het grote dakoverstek zorgt in de zomer voor schaduw zodat het huis koel blijft en geen aparte zonwering nodig is.
Tip: Bij 'normaal' gebouwde woningen kan oververhitting in de zomer worden tegengegaan door goede ventilatie en geschikte zonwering.
Slimme stooktips
In de herfst en de winter gaat (vaak) de verwarming aan.
In die periode kunt u veel energie besparen.
Tip 1: Als u de thermostaat van uw verwarming overdag één graad lager zet, bespaart u gemiddeld 7% op uw energiegebruik voor verwarming.
Tip 2: Zet geen meubels voor de verwarming, net als gordijnen houdt dat warmte tegen.
Tip 3: Zet de thermostaat maximaal 3 graden lager als u overdag weg bent, zet de thermostaat op 15 graden als u langere tijd weg bent.
Zonnestroom
Zonlicht kan met zonnecellen in elektriciteit worden omgezet, de zogeheten zonnestroom. De meest zonnecellen zijn gemaakt van silicium, een natuurproduct dat wordt gewonnen uit zuiver zand. Voor het omzetten van zonlicht naar elektriciteit zijn twee verschillende systemen mogelijk: autonoom of netgeschakeld.
Bij autonome systemen kan de zonnestroom direct worden gebruikt zodra er zonlicht op de zonnecel valt. Het kan tevens worden opgeslagen in een accu.
Bij netgeschakelde systemen is de zonnestroom gekoppeld aan het elektriciteitsnet. Dit gebeurt via een omvormer (inverter) die de (zonne-)gelijkstroom omzet in wisselstroom. Op momenten dat de zon schijnt, maar er weinig stroom wordt verbruikt, wordt zonnestroom rechtstreeks aan het net afgestaan.
Heeft u een woning met een zuidoost tot zuidwest georiënteerd schuin dak, dan kunt u zonnepanelen laten plaatsen. Voor platte daken zijn speciale constructies te koop voor de juiste oriëntatie en hellingshoek. Bij uw energiebedrijf of gemeente kunt u informeren naar subsidies voor dergelijke maatregelen.
Opbrengst:
Een autonoom zonnepaneel-systeem levert ongeveer 40 kWh per m2 per jaar. Een netgekoppeld systeem levert ongeveer 80 kWh per m2 per jaar.
Op het dak van het Duurzaam Huis ligt
Groene Stroom
Het energiebedrijf biedt u de mogelijkheid om groene stroom af te nemen. Dit is elektriciteit die wordt opgewekt met schone energiebronnen, zoals wind- en zonne-energie, biomassa en waterkracht. Groene stroom is tegenwoordig voor (bijna) dezelfde prijs af te nemen als gewone stroom.
Meer informatie kunt u krijgen via uw energiebedrijf of via: Meer informatie (Milieu Centraal).
Hoge energierekening?
Soms schrikken bewoners van een nieuwbouwwoning van de eerste energierekening die ze ontvangen. Hun nieuwe woning is immers goed geïsoleerd en zou dus energiezuinig moeten zijn. Maar mensen vergeten dat de nieuwe woning vaak groter is en dus meer verwarming vergt. Ook hebben nieuwe woningen vaak meer comfort: er zijn meer vertrekken verwarmd en er is altijd genoeg warm water. Daarnaast kunnen met de verhuizing extra apparaten zijn aangeschaft zoals een wasdroger, vaatwasser, extra computer, etc. Verder zult u in een nieuwe woning de eerste twee jaar extra moeten ventileren en stoken om het bouwvocht kwijt te raken en ook dat kost extra energie.
In Leidsche Rijn wordt aan de meeste woningen warmte geleverd en geen gas. Hiervoor wordt 50% vastrecht gerekend en 50% variabele kosten, wat verwarring kan geven over de opbouw van de energierekening. Als u regelmatig de meterstanden noteert krijgt u meer zicht op uw verbruik en merkt u eventuele afwijkingen snel op: meten is weten.
Sluipverbruik
Elektrische apparaten verbruiken energie tijdens het gebruik, maar ook wanneer u het apparaat niet gebruikt. Sluipverbruik is de term voor energieverspilling via stand-by functies. Stand-by vreet stroom, ook als u denkt dat het betreffende apparaat uit staat. Het stand-by verbruik is in een gemiddeld huishouden jaarlijks 400 tot 550 kWh, of € 80 tot € 110 per jaar. Zet daarom uw tv echt uit en laat opladers niet onnodig in het stopcontact zitten.
Energiezuinig koken
Als u elektrisch kookt, is een inductiekookplaat de energiezuinigste kookplaat. Het gemiddeld jaarverbruik per huishouden ligt voor een inductieplaat tussen de 400 en 500 kWh (€ 80 tot € 100), voor een gewone elektrische kookplaat is dit meer dan 530 kWh (meer dan € 106).
Een inductiekookplaat is een glaskeramische plaat met daaronder een inductiespoel, een elektromagneet die snel en efficiënt warmte voor het koken produceert. Dit gebeurt via elektromagnetische wisselvelden, waarbij alleen de bodem van de pan wordt verwarmd. Er treedt daardoor geen warmteverlies op langs de pan, waarmee inductiekoken niet alleen energiebesparend, maar ook nog eens veiliger is.
Een andere manier om het energieverbruik in de keuken ter verminderen is door de aanschaf van energiezuinige keukenapparatuur, zoals vaatwassers en koelkasten met een energie A-label. Verder kan de combinatie van functies energie, kosten en ruimte besparen, denk bijvoorbeeld aan een combi-magnetron.
Ook met een stoomoven kunt u energiezuinig koken. Een stoomoven is vergelijkbaar met een hogedrukpan: het voedsel behoudt veel smaak en voedingsstoffen. Het eten is snel klaar: handig en het bespaart tegelijkertijd ook energie. Bovendien zorgt de stoomoven ervoor dat er tijdens het koken geen vocht in de keuken komt, wat gunstig is voor het binnenmilieu.
Verlichting
Wanneer u lampen aan wilt schaffen, koop dan spaarlampen. Met het gebruik van spaarlampen in plaats van gewone lampen, halveert u uw energieverbruik voor verlichting. De aanschafprijs is wel hoger, maar door het lage energieverbruik en de langere levensduur is dat snel terugverdiend.
Afvaltip: kapotte spaarlampen en TL-buizen horen bij het chemisch afval, omdat de starter gevaarlijke stoffen bevat (kwik). Halogeen- en gloeilampen kunnen bij het gewone afval. In elk geval horen ze allemaal niet in de glasbak, omdat ze niet alleen maar uit glas bestaan. Zie: Spaarlampen.
Domotica
Domotica is een centraal registratie- en besturingssysteem voor onder andere verwarming, ventilatie, verlichting en elektra. Met Domotica kunt u centraal zaken regelen als:
- bewegingsmelding;
- tijdschakeling;
- daglichtafhankelijke verlichtingsregeling;
- energiemanagement;
- eenvoudige alarmering;
- routeverlichting;
- centraal aan- en uitschakelsysteem.